Too big to fail: Quá lớn để sụp đổ

Kể từ sau sự kiện ngành ngân hàng và thế giới tài chính chứng kiến một trong những định chế tài chính lớn nhất thế giới là Lehman Brothers với trên trăm năm tuổi sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất sau cuộc đại khủng hoảng 1930, thuật ngữ tài chính "too big to fail" xuất hiện ngày càng nhiều trên các phương tiện truyền thông.

Và nay, khi cả thế giới đang hồi hộp chờ đợi kết quả từ cuộc họp bất thường để bàn về việc giải cứu Hy Lạp (tương lai của đồng euro) cũng như hướng về nước Mỹ vào ngày 02/8 tới đây, thuật ngữ này một lần nữa lại được nhắc đến.

Vậy thuật ngữ "too big to fail" là gì?

Thuật ngữ "too big to fail" tạm dịch là "quá lớn để sụp đổ" (dùng để ám chỉ đến vấn đề phá sản doanh nghiệp) được hiểu là thành ngữ dùng để chỉ đến trường hợp đặc biệt trong nền kinh tế, đó là những công ty lớn hay tập đoàn có qui mô hoạt động rộng và liên kết với nhiều thành phần kinh tế khác, có tầm ảnh hưởng nhất định đến nền kinh tế của một quốc gia, một khi có sự đổ vỡ hay phá sản xảy ra dù vì lý do gì, chính phủ nước đó sẽ không để công ty hay tập đoàn sụp đổ bằng những biện pháp như hỗ trợ vốn, trả nợ, sáp nhập hoặc chính nhà nước sẽ mua lại tập đoàn đó nhằm bảo đảm hoạt động của tập đoàn được duy trì một cách bình thường.

Viện dẫn cho điều này là tập đoàn bảo hiểm AIG của Mỹ đã được chính phủ ra tay cứu giúp hay như tập đoàn sản xuất xe hơi hàng đầu của Mỹ là General Motor (GM) cũng đã được nhà nước hỗ trợ vốn sau khủng hoảng tài chính 2008.

Đây có thể xem là một đặc ân rất đặc biệt (hay cũng có thể gọi là hiện tượng độc quyền) mà một khi tuyên bố phá sản, doanh nghiệp tại Mỹ vẫn tiếp tục được hoạt động.

Dưới đây là trích dẫn chương 11 - Điều luật phá sản của Mỹ: "Thông thường, khi một công ty hoàn toàn chấm dứt hoạt động vì phá sản, hội đồng thanh lý sẽ được lập ra để bán tài sản, trả nợ cho các chủ nợ và vốn cho nhà đầu tư. Nhưng theo chương 11 của Luật Phá sản Mỹ thì khác, mặc dù tuyên bố phá sản nhưng công ty vẫn tiếp tục được hoạt động.

Công ty có thời gian để tái cấu trúc hoạt động mà không phải lo lắng đến việc trả nợ. Vì thế, khi một công ty nộp đơn xin phá sản theo chương 11, người ta còn gọi là xin bảo hộ phá sản, tức công ty được bảo hộ khỏi sức ép trả nợ.

Có những trường hợp công ty đã thành công khi tái cấu trúc hoạt động, làm ăn sinh lời trở lại, nhưng cũng có trường hợp “vô phương cứu chữa” đành phải chịu kết liễu. Chương 11 của Luật Phá sản Mỹ được thông qua vào năm 1978 và có hiệu lực vào tháng 10/1979, khuyến khích các nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao, giúp nền kinh tế thích ứng với sự thay đổi theo thời đại và cho các nhà quản trị cơ hội để khắc phục những sai lầm trong quá khứ.

Thậm chí có người còn cho rằng nền kinh tế Mỹ sẽ không hùng mạnh như ngày hôm nay nếu không có điều luật này.

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể phá sản theo chương 11. Chỉ có những doanh nghiệp lâm vào tình cảnh khó khăn về tài chính nhưng được đánh giá là có khả năng phục hồi nếu các khoản nợ giảm xuống hoặc được hoãn trả mới được xem xét".

Thực tế đã cho thấy hãng xe hơi GM là một trường hợp điển hình của chương 11 - Luật phá sản sau khi được nhà nước hỗ trợ vốn đã khôi phục hoạt động và kinh doanh có lãi.

Tuy nhiên hệ quả của việc làm này khi nhà nước chìa tay ra cứu một doanh nghiệp nào đó đồng nghĩa với việc nhà nước sẽ lấy thêm tiền thuế của người dân, từ đó nảy sinh ra hiện tượng một người hưởng lợi nhưng cộng đồng gánh chịu rủi ro. Do đó để ngăn chặn hiện tượng này, chính phủ Mỹ đã ban hành đạo luật Dodd-Frank nhằm chấn chỉnh hoạt động của các doanh nghiệp (chủ yếu là ngành ngân hàng) không cho lạm dụng thuật ngữ "too big to fail" một cách tràn lan.

Nhưng nay, khi cả thế giới đang đứng trước cú sốc kinh tế có thể gây ra một thảm họa tài chính mới từ Mỹ và Châu Âu thì thuật ngữ "too big to fail" có lẽ nên được hiểu theo nghĩa đen của nó, đó là Mỹ phải đạt được thỏa thuận hạn mức nâng trần nợ công và Châu Âu phải tìm ra được biện pháp giải cứu Hy Lạp, dù rằng hệ quả của việc này là gánh nặng thuế sẽ đè nặng lên vai của mỗi người dân.

Cả thế giới đều biết đây là việc cần làm.

goldandforex168

Posted in: Nhận định và phân tích